historia

Sport da skis a Vuorz avon la fundaziun dil club

Tenor disscussiuns oralas, ch’il scribent dalla cronica “50 onns Club da skis Vuorz 1936-1986” Flurin Gabriel 30 ha menau cun differentas persunas pli attempadas ha il sport da skis cheu a Vuorz priu sia entschatta viaden els onns 1920.

In fervent promotur dil sport da skis a Vuorz ei scolast Peter Janki staus. Il club da skis ha numnau el ord quei motiv gia igl onn 1941 commember d’honur. Persunas carschidas ha ei dau da quei temps cheu a Vuorz mo singulas che han empruau dad ir cun skis.

Igl onn 1917 han ils emprems scolars cheu a Vuorz possediu skis. Avon e probabel aunc in tempset suenter exercitavan ed exequevan ils scolars quei sport sin dubas da butschins.

Fundaziun dil club da skis a Vuorz 1936

El contuorn existevan da gliez temps gia differents clubs da skiunzs: Breil, Glion, Flem, Sursaissa, Mustér, Vella. Nos skiturs e fundaturs havevan lu era contact cun commembers da tals clubs ed ein vegni stimulai da quels d’era fundar cheu a Vuorz in club da skis. In dils motivs ed impuls per ina fundaziun d’in club da skis ei segir era stau l’emprema Staffetta sursilvana igl onn 1937 a Glion.

L’emprema radunonza app. fundaziun d’il club da skis a Vuorz ei vegnida clamada en ils 12 da december 1936. Ei vegn elegiu ina suprastonza da 3 commembers: Luzi Janki-Naef, cau da turas e vicepresident Christian Bertogg, actuar e cassier Casper Cadonau. Quella suprastonza ha giu l’incumbensa da luvrar ora ils statuts per il club.

Ils 18 da december 1936 ha giu liug la radunonza da fundaziun.

Ils fundaturs:
Luzi Janki-Naef, Christian Bertogg, Jeremias Corai, Eduard Cadonau, Andreas Janki, Paul Pfister, Abraham Janki e Casper Cadonau.

Eveniments ch'il CSV ha arranschau naven da 1936

La suandonta descripziun d’eveniments ch’il club da skis Vuorz ha arranschau els gia varga 65 onns d’existenza muossa cun tgei engaschi e legria il sport d’unviern vegn festivaus tochen sil gi dad oz el territori da skis da Vuorz.

Cuorsa da scolars

Dapi la fundaziun entochen sil gi dad oz ha il club ensemen culs scolast organisau e menau atras la cuorsa da solars. Quella cuorsa ha adina gudiu gronda popularitad cheu a Vuorz ed ei onns alla liunga vegnida numnada: La fiasta da skis!

Cuorsa rapida 1937-1966

La cuorsa rapida cun la partenza sill’Alp Dado ha onns alla liunga fascinau ils commembers da nies club. Cun pials sut ils skis vegneva la tegia dall’Alp Dado contonschida, leu repartgiu las numeras e lu sepreparau per la partenza. Els onns 50 eis ei schizun vegniu menau atras duas cuorsas rapidas, ina mo per il club e l’autra era per ils jasters. La cuorsa rapida per ils jasters ei vegnida remplazzada entras il slalom regiunal igl onn 1956.

L’emprema cuorsa rapida Alp Dado – Praugrond – Spinatsch – Migliè – Punt-Crap – Sumvitg ei vegnida organisada ils 21 da fevrer 1937. Il club da skis da Breil sco era buca commembers cheu el vitg ein vegni envidai da prender part a quellla concurrenza. Emprem gudignader dalla cuors rapida ei stau: Paul Pfister. El ha obteniu sco emprem premi in pèr skis, regalai dalla firma Saxer, Glion.

Igl onn 1938 ha il club arranschau la cuorsa rapida cun la medema ruta. Ils clubs dil contuorn ein era vegni envidai da prender part. 1939 e 40 croda la cuorsa rapida ora muort survetsch militar (onns d’uiara).

Igl onn 1941 ha il club organisau sia tiarza cuorsa rapida cun ina ruta nova: Alp Dado – Canischauna – Vals – Curtginet. Il president scriva: “La ruta Alp Dado – Canischauna – Curtginet per la pli cuorta via ha buca imponiu tut ils commembers e la partizipaziun ei stada pintga. La plaunca dallas Vals ha era tementau ils aspectaturs. Curtginet sco arrivada ha plaschiu generalmein.”

Ei para che quella midada da ruta hagi dau empau discussiun. Il president scriva en siu rapport annual 1942: “Igl emprem da fevrer havein fatg in tur oblig. sin l’Alp Dado cun start collectiv en duas gruppas, ina per la ruta Canischauna, l’autra per Spinatsch. L’aura ei buca stada adattada, lein sperar in’autra ga sin megliera, per saver empruar ora quellas duas rutas.” Igl ei reussiu dad eruir tgi che ha priu part a quella partenza collectiva. Igl ei quei:

Ruta: Alp Dado – Spinatsch – Puntcrap: Jeremias Corai, Andreas Janki ed Ulrich Risch

Ruta: Alp Dado – Canischauna – Puntcrap: Rud. Seeli, Casper Seeli ed Oscar Corai

Gudignau han quels dalla ruta Canischauna cun pign avantatg. Cura ch’els vegnevan da Caltgera giu, mavan quels dalla gruppa Spinatsch era gia da Miglié giu.

Cun paucas excepziuns (1946 Alp Dado – Sumvitg, 1959 Alp Dado – Spinatsch, 1966 Alp Dado – Gneida) ei l’arrivada dalla cuorsa rapida adina stada a Curtginet. La davosa cuorsa rapida ei vegnida arranschada igl onn 1966.

Slalom special (slalom pign) 1941-1974

Ils 2 da mars 1941 ha il club organisau per l’emprema gada in slalom special. Da Muein a Nustein era la ruta stigiada giu e priu part han 6 commembers, 4 buca commembers e 5 scolars dalla scola superiura. Gudignader: Stefan Gabriel.

Il slalom special ei vegnius arranschaus dil club en differents loghens: Surpunt, Scuein, Vals, Cabernard, Tigiolas e Parli. Il davos slalom special ei vegnius menaus atras igl onn 1974 sil Parli. El ei vegnius remplazzaus entras in slalom gigant per il club igl onn 1975.

Cuorsa da scarsola

1950/51 da Silvester ha il club organisau in cuorsa cumbinada da skis e scarsola.
Categoria greva Alp Dado – Gneida cun skis
Gneida – Cadruvi cun scarsola
Categoria leva Tigiolas – Gneida cun skis
Gneida – Cadruvi cun scarsola, 38 concurrents

1952 Cuorsa da scarsola Gneida – Sumvitg en treis categorias:
scolars, categoria el + ella e l’elita. 57 concurrents.

1953 Cuorsa da scarsola Gneida – Cadruvi en treis categorias sco igl onn vargau. 57 concurrents.

Slalom gigant regiunal dapi 1956

Igl onn 1955 ha il club menau atras per l’emprema gada in slalom gigant da Canischauna a Curtginet. Quella cuorsa ha giu cuntentau generalmein ed ei lu vegnida previda era per ils jasters.

1956 ha igl emprem slalom gigant regiunal giu liug. Il preparar e smaccar la pista mo culs skis deva gronda lavur. Cheu han ils scolars segidau grondamein, sco quei ch’ins sa leger ord ils rapports dils presidents. Cull’avertura dils runals Péz d’Artgas SA igl onn 1972/73 ei il slalom gigant vegnius translocaus si Crest Ault – Alp Dado. El ei vegnius menaus atras regularmein mintg’onn tochen sil gi dad oz. Per reducir empau il diember da participonts (ca. 150) han ins schau tier a quella cuorsa dapi 1967 mo concurrents cun lizenza dall’Uniun federala da skis.

Cumbinaziun

Ils onns 1968, 1969 e 1973 ha il club arranschau ina concurrenza da cumbinaziun, risguardond en quella las cuorsas d’unviern ed ina cuorsa da stad. Quella concurrenza ha denton giu pign couz ed il taglier ambulont sesanfla ella scaffa dil club.

Slalom gigant per il club

Il slalom special ei vegnius remplazzaus igl onn 1975 entras in slalom gigant per il club, ch’ei vegnius arranschaus quasi constantamien mintg’onn ensemen cun la cuorsa da scolars.

Cuorsa da divertiment: El ed ella

Dapi 1979 organisescha il club mintg’onn cun bien success il gi da s. Stiafen ina cuorsa da divertiment (el + ella) per indigens e hosps sill’Alp Dado, che finescha mintgamai la sera en halla da gimnastica cun la rangaziun ed in sault.

Cuorsa rapida populara 1983-199?

Dapi igl onn 1983 organisescha il club mintg’onn ina cuorsa rapida populara Fil da Rubi – Alp Dado per scolars, juniors e seniors. Quella cuorsa gauda lunsch entuorn gronda simpatia (300-400 participonts).
Igl onn 1992 ei la cursa rapida populara vegnida arranschada per la davosa gada. Il diember da participonts vegneva mintg’onn pli pigns.

Scolaziun da skis e snowboard per la giuventetgna

Per nossa giuventetgna (OG) vegn dapi 1962 organisau ina scolaziun da skis. Dapi igl unviern 1998/99 vegn era purschiu als scolars in trenament da snowboard ed igl ei vegniu decidiu da arranschar ils trenaments d’igl unviern per ils scolars da Vuorz ed Andiast ensemen. Dapi igl unviern 2007/08 vegnan ils trenaments organisai ensemen cul Club da skis e snowboard Breil e l'organisaziun senumna JO Breil/Vuorz.

La scolaziun dalla giuventgna ha gia adina giu grond success tochen sil gi dad oz. Dalla scolaziun han gia biars profitau ed ina ni l’autra skiunza ni skiunz ha schiziun procurau per furora sur il territori da Péz d’Artgas ora.

Dapi 1965 vegnan era cuors da gimnastica menai atras per la giuventetgna. Pli tard sedat la Giuventetgna e Sport (G+S).

Trenament da gimnastica

Digl onn 1980 naven organisescha il club in trenament da gimnastica per in e mintgin duront igl unviern inagada per jamna en halla da gimnastica.

Turs d'unviern e da stad

Il club ha organisau e realisau duront en tut ses onns biaras e bials turs da stad ed unviern. (50 turs ein screts el cudisch da rapports.) Ils rapports denton entscheivan pér igl onn 1942. Ils emprems onns ei il club staus fetg activs cun organisar turas. Sil program da lavur 1938 figureschan 7 turs. Igl actuar scriva: “Sperond che l’aura gidi ed ils commembers stettien en pei, che tut quels turs possien vegni realisai. 5 da quels turs previ ein vegni realisai, tenor rapport dil president. Pli tard han ins lu organisau in tur d’unviern ed in tur da stad sche pusseivel. Els davos onns ha il club buca pli organisau turs communabels.

Cuorsas d'orsura

L’avertura dils stabiliments Péz d’Artgas SA 1972/73 ha possibilitau al club d’organisar cuorsas da pli gronda demensiun.

1971 Cuorsa regiunala d’JO a Scuein
1974-79 Slalom gigant internaziunal Fis da damas Crest Ault – Alp Dado
President dil comité d’organisaziun 1974 - 77 Hans Veraguth
President dil comité d’organisaziun 1977 – 79 Gieri Gabriel
Cun quei arranschament culminont ell’historia dil club han ins vuliu d’ina vart far propaganda per nies bi territori da skis e da l’autra vart dar la pusseivladad alla generaziun giuvna sil palancau internaziunal da skis da concuorer e gudignar puncts da Fis. Igl ei segiramein stau in eveniment tut special per ils numerus aspectaturs dalunsch e damaneivel d’astgar admirar las skiunzas da num internaziunal en persuna. (Nadig, Jäger, Behr, Zurbriggen, Morerod, Hess e.a.v.) A nies club ha quella organisaziun duront 6 onns purtau bia lavur e quitau, mo era cuntentiescha e satisfacziun. Problems finanzials han lu terminau quei arranschament.
1975 Cuorsa da confruntaziun
1973 e 82 Cuorsa regiunala d’JO Crest Ault – Alp Dado
1979/80 Campiunadi grischun dallas scolas professiunalas
1980 Cuorsa da miedis
1982 Cuorsa d’uniuns e societads d’orsura (club da ballapei Altstätten, banca SBG, club da tennis Hinwil)
1983 Cuorsa dalla banca SBG
1984 Coursa dall’interpresa Piatti
2001 Campiunadi svizzer (cuorsa rapida e super G) dallas junioras ed ils juniors.
Quei arranschament ei vegnius organisaus ensemen cun il club da skis Breil e l’uniun sportiva Andiast. Il recav ei ius a favur dalla nova tegia da material sill’Alp Dado. Per l’organisaziun ei vegniu tschentau ensemen in comité d’organisaziun. Igl eveniment ch’ei vegnius menaus atras da fetg bunas condiziuns e sa vegnir taxaus sco grond scuccess en mintga relaziun.
2002 Cuorsa finala dil SST
2008 Cuorsa finala dil SST
1989 – oz SST Mini Cup